KMK & Mevzuat
Gürültü Yapan ve Komşuları Rahatsız Eden Daire Sakinine Karşı Hukuki Yollar
Gürültü yapan komşuya karşı KMK m. 18, zabıta ve kolluk tutanağı, sulh hukuk mahkemesinde hâkimin müdahalesi ve m. 25 çekilmezlik halinde mülkiyetin devri.
Gece yarısı sürekli yüksek müzik, haftalarca süren tadilat sesi, kapı çarpmaları, koşuşan çocuklar… Apartman yaşamının en yaygın uyuşmazlığı gürültü ve rahatsızlık vermedir. Bu rehber, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun (KMK) m. 18, m. 25 ve m. 33 hükümlerine göre hangi adımların izlenebileceğini sırayla anlatır.
Hukuki dayanak: rahatsız etmeme borcu
KMK m. 18/1’e göre kat malikleri, bağımsız bölümlerini, eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymakla, özellikle birbirini rahatsız etmemekle, birbirinin haklarını çiğnememekle ve yönetim planı hükümlerine uymakla karşılıklı olarak yükümlüdür.
Aynı maddenin ikinci fıkrası, kanunda kat maliklerinin borçlarına ilişkin hükümlerin kiracılara ve oturma hakkı sahiplerine de uygulanacağını belirtir; bu borçları yerine getirmeyenler, kat malikleriyle birlikte müteselsil olarak sorumlu olur.
Rahatsızlık her gürültü anlamına gelmez. Günlük yaşamın olağan sesleri katlanılması gereken sınır içindedir. Sürekli, ölçüsüz ve olağan yaşamı aşan gürültü ise rahatsızlık sayılır.
Önce uygulanacak yumuşak adımlar
- Yönetici uyarısı: Yönetici, ilgili daire sakinine sözlü ve ardından yazılı uyarı yapar. Uyarıda tarih, saat ve olay açıkça yazılır.
- Komşu bildirimleri: Rahatsız olan sakinlerin imzalı şikâyet dilekçesi alınır. Tek kişinin şikâyeti yerine birkaç komşunun ortak yazısı daha güçlü olur.
- Yönetim planı hükmü: Planda sessizlik saatleri, tadilat saatleri, çalışma günleri gibi kurallar varsa bunlar hatırlatılır.
- Yazılı ihtar: Sonuç alınamazsa noter yoluyla ihtar düşünülebilir.
[APARTMAN / SİTE ADI] YÖNETİMİ
Tarih: [TARİH]
Sayın [DAİRE SAKİNİ ADI SOYADI] ([DAİRE NO]),
[TARİH VE SAATLER] tarihlerinde [GÜRÜLTÜNÜN TÜRÜ: müzik, tadilat, vb.] nedeniyle komşu bağımsız bölüm sakinlerinden yazılı şikâyet alınmıştır.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca kat malikleri ve kiracılar, birbirini rahatsız etmemekle ve yönetim planı hükümlerine uymakla yükümlüdür. Yönetim planımızın [MADDE NO] maddesi uyarınca sessizlik saatleri [SAAT ARALIĞI]’dır.
Bu yazının tebliğinden itibaren rahatsızlığın giderilmesini, aksi halde konunun kat malikleri kuruluna taşınacağını ve yasal yollara başvurulacağını bildiririz.
Saygılarımızla, [YÖNETİCİ ADI SOYADI]
Örnek şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurun; kullanmadan önce bir avukata danışmanızı öneririz.
Zabıta ve kolluk kaydı
Gürültü sürüyorsa, kolluk kuvvetlerine (polis, jandarma) veya zabıtaya başvurularak resmî tutanak düzenlenmesi sağlanabilir. Bu tür kayıtlar sonraki dava sürecinde güçlü delildir. Genel huzurun bozulması, ayrıca Kabahatler Kanunu kapsamında idari para cezasına konu olabilir (huzur ve sükûnu bozma). Kolluk çağrılarının tarih ve saat kaydı tutulmalıdır.
Sulh hukuk mahkemesinde hâkimin müdahalesi: KMK m. 33
Yumuşak adımlar sonuç vermezse, KMK m. 33/1 devreye girer: Kat maliklerinden birinin veya onun bağımsız bölümünden kira, oturma hakkı veya başka bir sebebe dayanarak devamlı yararlanan kimsenin borç ve yükümlerini yerine getirmemesi yüzünden zarar gören kat maliki veya kat malikleri, anagayrimenkulün bulunduğu yerin sulh hukuk mahkemesine başvurarak hâkimin müdahalesini isteyebilir.
Mahkeme ilgilileri dinledikten sonra, KMK’ya, yönetim planına ve genel hükümlere göre derhal karar verir ve kararın kısa bir süre içinde yerine getirilmesini emreder. Süre içinde uyulmazsa aynı mahkemece idari para cezası verilir. Kanunun belirttiği ceza aralığı, 2007 değişikliğinden bu yana yürürlükteki metindedir; güncel tutarı için mevzuatı kontrol edin.
Çekilmezlik hali: KMK m. 25
KMK m. 25, çok ağır ihlal hallerinde başvurulabilecek istisnai bir çözüm getirir. Kat maliki, borç ve yükümlerini yerine getirmeyerek diğer kat maliklerinin haklarını onlar için çekilmez hale gelecek derecede ihlal ederse, diğer kat malikleri bu kat malikinin bağımsız bölümü üzerindeki mülkiyet hakkının kendilerine devredilmesini hâkimden isteyebilir.
Kanun, bazı durumlarda çekilmezliğin her halde mevcut sayılacağını söyler:
- Ortak giderler ve avans nedeniyle iki takvim yılı içinde üç defa icra veya dava takibine sebep olunması,
- Sulh hâkiminin m. 33 uyarınca verdiği emre rağmen, borç ve yükümleri yerine getirmemekte bir yıl boyunca ısrar edilmesi,
- Bağımsız bölümün randevu evi veya kumarhane gibi ahlak ve adaba aykırı biçimde kullanılması.
Dava nasıl işler?
- Davayı açmak için diğer kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla karar vermesi gerekir (aksi kararlaştırılmadıkça).
- Bağımsız bölümün hükme en yakın tarihteki değeri, ilgili kat malikine ödenir; bu bedel dava sırasında bankada üç aylık vadeli hesaba yatırılır.
- Dava hakkı, devir konusunda kat maliklerince alınan karar öğrenildiği tarihten altı ay, her halde dava hakkının doğumundan beş yıl içinde kullanılmazsa düşer.
Bu çözüm, sıradan gürültü uyuşmazlıkları için son derece ağır bir yoldur. Genellikle m. 33’teki hâkim emrine rağmen bir yıl boyunca devam eden ısrar halinde gündeme gelir.
Kiracı için ayrı süreç
Gürültü yapan kiracıysa, yönetici hem kiracıya hem de ev sahibine yazılı uyarı gönderir. Ev sahibi, kira sözleşmesine dayanarak kiracıyı uyarabilir veya sözleşmeye göre tahliye yoluna gidebilir; bu, kira hukukunun ayrı bir konusudur. KMK m. 33, kiracı veya oturma hakkı sahibinin yükümlerini yerine getirmemesini de açıkça kapsar.
Hangi gürültü rahatsızlık sayılır?
Rahatsızlık, sürekli, ölçüsüz ve olağan yaşamı aşan gürültüdür. Şu ayrımlar uygulamada işe yarar:
- Olağan yaşam sesleri: Yürüme, kısa süreli ev işi, çocuk oyunu gibi sesler genellikle katlanılması gereken sınır içindedir.
- Tadilat gürültüsü: Geçici ve zorunlu olabilir; ancak yönetim planındaki tadilat saatleri ve günleri dışında yapılan işler ihlal sayılabilir. Tadilat için malik, süreyi ve çalışma saatlerini komşulara önceden bildirmelidir.
- Müzik, parti, ses sistemleri: Özellikle gece saatlerinde sürekli yapılması rahatsızlık sayılır.
- Ticari faaliyet gürültüsü: Konut olarak kayıtlı bağımsız bölümde atölye, eğlence yeri gibi faaliyetler ayrıca KMK m. 24 kapsamında kurul kararı veya oy birliği tartışması doğurur.
Delil toplama yöntemi
Mahkeme önüne çıkacak dosyada ölçülebilir ve tarihli deliller önem taşır:
- Olay günlüğü: Tarih, saat, süre, gürültü türü ve etkilenen daireler.
- Ses ve video kaydı: Kendi bağımsız bölümünüzde yapılan kayıtlar; ses seviyesini gösteren ölçümler.
- Tanık beyanları: Aynı rahatsızlığı yaşayan komşular.
- Kolluk ve zabıta tutanakları ile çağrı kayıtları.
- Yönetici tutanakları ve yazılı uyarıların tebliğ belgeleri.
Bu deliller, hem m. 33 başvurusunda hem de olası tazminat taleplerinde işe yarar.
Kontrol listesi
- Yazılı uyarı yapıldı ve tarihi kayıtlı.
- Olay günlüğü (tarih, saat, süre) tutuluyor.
- Komşu imzalı şikâyetleri toplandı.
- Kolluk veya zabıta tutanağı alındı.
- Yönetim planında sessizlik ve tadilat saatleri var.
- Sonuç alınamazsa m. 33 başvurusu için belgeler hazır.
SAR1001, yönettiği sitelerde bu tür uyuşmazlıkları önce uzlaşmayla, gerekirse belgeli ve yasal yöntemlerle çözmeye çalışır.
Sık sorulan sorular
- Gürültü yapan komşuya karşı önce nereye başvurulur?
- Önce yöneticiye yazılı bildirim yapılır. Ardından kolluk veya zabıta kaydı alınır. Sonuç alınamazsa KMK m. 33 uyarınca sulh hukuk mahkemesinden hâkimin müdahalesi istenebilir.
- Rahatsızlığın devamı halinde komşunun dairesi elinden alınabilir mi?
- KMK m. 25'e göre kat malikinin yükümlülüklerini yerine getirmeyerek diğerlerinin haklarını çekilmez hale gelecek derecede ihlal etmesi halinde, diğer kat malikleri bağımsız bölüm mülkiyetinin bedeli ödenerek kendilerine devredilmesini hâkimden isteyebilir. Bu çok istisnai bir yoldur.
- Kiracı gürültü yapıyorsa kime başvurulur?
- KMK m. 18/2, kat maliklerinin borçlarına ilişkin hükümlerin kiracılara da uygulanacağını belirtir. Yönetici hem kiracıyı hem de ev sahibini yazılı olarak uyarmalıdır; kira sözleşmesinin sona erdirilmesi ev sahibi ile kiracı arasındaki ayrı bir konudur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut uyuşmazlıklarda bir avukata danışın. Mevzuat değişebilir; metin yayın tarihindeki durumu yansıtır.
