KMK & Mevzuat

Zemin Kat ve Dükkanlar Asansör, Çatı ve Havuz Giderine Katılmak Zorunda mı?

Zemin kat malikleri ve dükkan sahipleri asansör, çatı ve havuz giderine katılmak zorunda mı? KMK m. 20, yönetim planındaki istisnalar ve Yargıtay yaklaşımı.

Yayın: 5 dk okuma

Sitenin ya da apartmanın aidat cetveli yayımlanır ve zemin kattaki malik itiraz eder: “Asansöre binmiyorum, çatıya çıkmıyorum, havuza girmiyorum. Neden ödeyeyim?” Dükkan sahipleri de aynı soruyu sorar. Cevap, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun (KMK) m. 20’sinde ve yönetim planında saklıdır.

Kanun kuralı: kullanmamak ödemeyi kaldırmaz

KMK m. 20, kat maliklerinin anagayrimenkulün genel giderlerine nasıl katılacağını düzenler. Üç noktaya dikkat edin:

  1. Eşit paylaşılan giderler: Kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderleri ve bunlar için toplanan avans, aralarında başka türlü anlaşma olmadıkça eşit olarak bölünür (m. 20/a).
  2. Arsa payı oranında paylaşılan giderler: Sigorta primleri, bütün ortak yerlerin bakım, koruma, güçlendirme ve onarım giderleri, yönetici aylığı ve ortak tesislerin işletme giderleri arsa payı oranında paylaşılır (m. 20/b).
  3. Kullanmama savunması geçersizdir: Kat malikleri, ortak yer veya tesisler üzerindeki kullanma hakkından vazgeçmek veya kendi bağımsız bölümünün durumu dolayısıyla bunlardan faydalanmaya gerek bulunmadığını ileri sürmek suretiyle bu gider ve avans payını ödemekten kaçınamaz (m. 20/c).

Asansör: zemin kat için en çok tartışılan kalem

Asansör giderlerinde zemin kat malikleri en çok itiraz eden gruptur. Mantık şudur: asansör, yapının ortak tesisidir. Bakımı, yıllık kontrolü ve revizyonu yapının bütününe ilişkindir. KMK m. 35/l, yöneticiye asansörlerin aylık bakımlarını ve yıllık kontrollerini yaptırma görevini de açıkça verir.

Yine de iki istisna düşünülebilir:

  • Yönetim planında muafiyet: Plan “zemin kat malikleri asansör giderine katılmaz” der veya katılım oranını düşürürse, bu hüküm bütün kat maliklerini bağlayan sözleşme niteliğindeki planın parçasıdır (m. 28). Plana dayalı muafiyet uygulanır.
  • Sonradan yapılan lüks yenilik: Asansör binaya sonradan ilave ediliyorsa ve zemin kat malikinin kullanımı için mutlaka gerekli değilse, m. 43’teki kural gündeme gelir (aşağıda).

Çatı, cephe ve temel: yapının bütünü içindir

Çatı onarımı, cephe, temel, dış duvar, ortak su tesisatı ve ana kolonlar bütün bağımsız bölümlerin ortak yararınadır. Zemin kattaki dükkanın sızıntı almaması bile çatının sağlam olmasına bağlıdır. Bu giderler m. 20/b uyarınca arsa payı oranında paylaşılır. Zemin kat maliki, “çatıya hiç çıkmıyorum” diyerek payını reddedemez.

Dükkanlar: bağımsız bölüm olmanın sonuçları

Dükkan, kanunun gözünde bağımsız bölümdür. Bu yüzden:

  • Eşit paylaşılan kalemlerde (kapıcı, kaloriferci vb.) dükkan da bir bağımsız bölüm olarak eşit pay öder.
  • Arsa payı oranlı kalemlerde dükkanın arsa payına göre öder.
  • Yönetim planı, dükkanlar için farklı katsayılar belirleyebilir (örneğin ortak ısıtmadan yararlanmayan dükkanlarda ısınma gideri düşük, ortak temizlik gideri farklı). Bu tür katsayılar yalnızca planda yazılıysa geçerlidir.
  • Dükkan konut dışı kullanım nedeniyle ek işletme giderlerine (çöp, elektrik, asansör aşınması) yol açıyorsa, plan ek pay öngörebilir.

Havuz ve sosyal tesisler

Havuz, otopark ve spor salonu gibi site projesinin başından beri var olan ortak tesislerin işletme giderleri, m. 20/b gereği arsa payı oranında paylaşılır. Havuza girmeyen malik, kullanma hakkından vazgeçse bile payı ödemekten kaçınamaz (m. 20/c).

KMK m. 43 ise sonradan yapılması arzu edilen yenilik ve ilaveler için farklı bir kural getirir. Yenilik çok masraflıysa, yapının özel durumuna göre lüks nitelik taşıyorsa veya bütün kat malikleri tarafından kullanılması mutlaka gerekli olan yerlerde veya geçitlerde bulunmuyorsa, bundan faydalanmak istemeyen kat maliki gidere katılmak zorunda değildir. Gideri, karar veren kat malikleri öder. Başlangıçta katılmayan malik sonradan kendi arsa payı oranında katılırsa, yenilikten faydalanma hakkını kazanır.

Yönetim planında istisna nasıl olmalı?

Muafiyet yazılacaksa şu ilkeler hatalı yorumları önler:

  • Hangi kalem, hangi bağımsız bölüm için muaf olduğu açık yazılmalı (“zemin kat bağımsız bölümleri asansör işletme giderinden %X oranında katılır”).
  • Muafiyet kalem bazında (asansör bakımı, asansör revizyonu ayrı ayrı) belirtilmeli.
  • Plan değişikliği bütün kat maliklerinin beşte dördü ile yapılır (m. 28). Toplu yapılarda m. 70’teki özel çoğunluk geçerli olabilir.
  • Değişiklik, kat mülkiyeti kütüğünün beyanlar hanesine işlenmeli.

Planda hüküm yoksa, genel kurul salt çoğunlukla bir muafiyet kararı almış olsa bile bu karar planı fiilen değiştirdiği için iptal edilebilir. Karara karşı sulh hukuk mahkemesinde, toplantıya katılan aykırı oy sahipleri için 1 ay, katılmayanlar için öğrenmeden itibaren 1 ay (en geç karar tarihinden itibaren 6 ay) içinde iptal davası açılabilir (m. 33).

Ödemeyen malike ne olur?

Zemin kat veya dükkan maliki payını ödemezse yönetici veya diğer kat malikleri dava açabilir, icra takibi yapabilir (m. 20/2). Gecikilen günler için aylık yüzde beş gecikme tazminatı işler. Bağımsız bölümden kira ile yararlanan kiracı da m. 22 gereği, kira miktarıyla sınırlı olmak üzere müteselsilen sorumludur.

Pratik öneri

  1. Aidat cetvelini kalem kalem yayımlayın; zemin kat ve dükkan itirazları çoğu zaman kalemin ne olduğunu bilmemekten doğar.
  2. Asansör bakım ile revizyonu ayrı gösterin.
  3. Planda istisna varsa cetveldeki ilgili satırın yanına plan maddesini yazın.
  4. Planda hüküm yoksa ve itiraz sürekli tekrarlıyorsa, yönetim planı değişikliğini 4/5 çoğunlukla gündeme alın.

Açıklayıcı örnek: aynı gider, iki ayrı yöntem

Aşağıdaki sayılar yalnızca hesabı anlatmak içindir. 12 bağımsız bölümlü bir apartmanı düşünelim:

  • Kapıcı gideri: Aylık 24.000 TL. Kanun metni (m. 20/a) aksini öngörmedikçe bağımsız bölümler arasında eşit bölünür: 24.000 ÷ 12 = 2.000 TL. Dükkan da bir bağımsız bölüm olduğu için kendi payı olan 2.000 TL’yi öder.
  • Asansör bakımı: Aylık 6.000 TL. Bu kalem arsa payı oranında paylaşılır (m. 20/b). Arsa payı 1.000 üzerinden 100 olan dükkan 600 TL öder.
  • Yönetim planında muafiyet varsa: Plan, zemin kat bağımsız bölümlerinin asansör bakımından yüzde 50 oranında katıldığını yazıyorsa, aynı dükkan 300 TL öder; aradaki fark diğer maliklerin paylarına dağıtılır.

Bu örnek, itirazların çoğunun neden cetvelde hangi kalemin hangi yöntemle bölündüğünü görmemekten çıktığını gösterir.

Sık yapılan hatalar

  1. Kullanım oranına göre pay hesaplamak: “Asansörü az kullanıyor” gerekçesiyle plan yokken indirim yapmak, m. 20/c’ye aykırıdır.
  2. Planı okumadan muafiyet vermek: Yönetici veya genel kurul tek başına muafiyet tanıyamaz; bu, plan değişikliğidir.
  3. Dükkana ayrı katsayı uygulayıp planda yazmamak: Katsayı planda yoksa bölümler arasındaki pay eşit veya arsa payı esaslı kalır.
  4. Revizyonu bakımla karıştırmak: Asansör revizyonu ile aylık bakım farklı kalemlerdir; ikisini tek satırda göstermek itirazı artırır.
  5. Sonradan yapılan lüks yenilik ile baştan var olan tesisi karıştırmak: Havuz baştan varsa m. 20; sonradan yapılan lüks nitelikli ilave ise m. 43 gündeme gelir.

Hangi belge uyuşmazlıkta işe yarar?

Uyuşmazlık mahkemeye giderse şu belgeler delil olarak kullanılır: yönetim planı ve tapudaki beyanlar, onaylı işletme projesi, kat malikleri kurulu kararları, gider faturaları ve ödeme dekontları. Planda dükkanlar veya zemin kat için bir istisna bulunup bulunmadığı bu belgelerle ortaya çıkar. Bu yüzden belgelerin düzenli saklanması, yönetici için en önemli güvencedir.

SAR1001, yönettiği sitelerde aidat cetvelini yönetim planındaki esaslara göre kalem kalem hazırlar ve malik-kiracı ile arsa payı / eşit pay ayrımını hatasız ayrıştırır.

Sık sorulan sorular

Zemin kat sakini asansör kullanmıyorsa aidattan muaf olur mu?
Kural olarak hayır. KMK m. 20, kat malikinin ortak yer veya tesisi kullanmadığını ileri sürerek gider ve avans payını ödemekten kaçınamayacağını söyler. Yönetim planında zemin katı asansör giderinden muaf tutan açık bir hüküm varsa o hüküm geçerlidir.
Dükkan sahibi site aidatına katılmak zorunda mı?
Evet. Dükkan da bağımsız bölümdür; ortak giderlere arsa payı oranında ve kapıcı, kaloriferci gibi eşit paylaşılan kalemlerde eşit biçimde katılır. Farklı bir oran ancak yönetim planında yazılıysa uygulanır.
Havuzu hiç kullanmayan malik havuz giderinden kurtulabilir mi?
Havuz sitenin ortak tesisiyse kullanmama gerekçesi ödemeyi ortadan kaldırmaz (m. 20/c). Sonradan yapılan çok masraflı veya lüks yenilikler için m. 43 farklı bir kural getirir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut uyuşmazlıklarda bir avukata danışın. Mevzuat değişebilir; metin yayın tarihindeki durumu yansıtır.

Diğer rehberler

← Tüm yazılar

KVKK Aydınlatma Metni

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca hazırlanmıştır.

  1. 01Veri sorumlusunun kimliği

    Veri sorumlusu, Bahçeyaka Mah. Atatürk Cad. Altun Apt. No: 402/2, Döşemealtı / Antalya adresinde bulunan SAR1001 Yönetim San. ve Tic. A.Ş.'dir (marka: SAR1001, Site ve Apartman Yönetimi).

    İletişim: [email protected] · +90 538 244 72 74

  2. 02İşlenen kişisel veriler ve amaçlar

    Aşağıdaki kişisel verileriniz işlenir:

    • Kimlik: ad ve soyad
    • İletişim: telefon, e-posta, site adresi
    • Taşınmaz bilgileri: site adı, bağımsız bölüm sayısı, talep detayı
    • İşlem güvenliği verileri

    Bu veriler; keşif, bütçe çalışması ve yazılı teklif hazırlığı ile 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) kapsamında yönetim ve denetim ile Apsiyon dijital portal entegrasyon süreçlerinin yürütülmesi amacıyla işlenir.

  3. 03Toplanma yöntemi ve hukuki sebep

    Kişisel verileriniz web formları, e-posta ve kurumsal iletişim kanalları üzerinden elektronik ortamda toplanır. Dayanılan hukuki sebepler:

    • KVKK m. 5/2-c: sözleşmenin kurulması veya ifası
    • KVKK m. 5/2-ç: hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi
    • KVKK m. 5/2-f: veri sorumlusunun meşru menfaati
  4. 04Veri aktarımı

    Verileriniz yalnızca hizmetin yerine getirilmesi için zorunlu olduğu ölçüde şu alıcılara aktarılır:

    • Bulut tabanlı site yönetim yazılımı altyapı sağlayıcısı Apsiyon Bilişim Sistemleri A.Ş.
    • Hukuki ve mali danışmanlar
    • Kanunen yetkili kamu kurum ve kuruluşları

    Kişisel verileriniz ticari pazarlama amacıyla üçüncü taraflara satılmaz ve devredilmez.

  5. 05İlgili kişinin hakları (KVKK m. 11)

    KVKK'nın 11. maddesi uyarınca şu haklara sahipsiniz:

    • Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme ve bilgi talep etme
    • Eksik veya yanlış işlenen verilerin düzeltilmesini isteme
    • Silinmesini veya yok edilmesini isteme
    • Verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri öğrenme
    • İşlemeye itiraz etme
  6. 06Başvuru yöntemi

    Başvurunuzu Bahçeyaka Mah. Atatürk Cad. Altun Apt. No: 402/2, Döşemealtı / Antalya adresine yazılı olarak ya da [email protected] e-posta adresi üzerinden iletebilirsiniz.

    Başvurunuz talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırılır. İşlemin ayrıca bir maliyet gerektirmesi halinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nca belirlenen tarifedeki ücret talep edilebilir.

WhatsApp